1ο
Εργαστήριο: Ευαισθητοποίηση
1.1 Πρώτη
γνωριµία µε τα συναισθήµατα: Τα παιδιά επιλέγουν το καθένα µία κάρτα που
απεικονίζει κάποιο πρόσωπο που εκφράζει βασικά συναισθήµατα. Μέσω ερωτήσεων τα
παιδιά περιγρά- φουν τι αισθάνεται το πρόσωπο στην εικόνα τους µαντεύοντας το
συναίσθηµα. Κατασκευάζουν πίνακα αναφοράς µε τα συναισθήµατα των καρτών και το αναρτούν
στην τάξη.
1.2. Ώρα για
παιχνίδι: Ο/η εκπαιδευτικός µοιράζει στα παιδιά µπαλάκια του πινγκ πονγκ και τα
παιδιά τα ζωγραφίζουν µε χαρούµενα και λυπηµένα πρόσωπα. Τα σκορπίζει στη µέση
της αίθουσας. Στην άκρη της αίθουσας υπάρχουν δύο κουτιά. Με το χτύπηµα του
ταµπουρίνου τα παιδιά προσπαθούν να βάλουν στο κίτρινο κου[1]τί τα χαρούµενα µπαλάκια
και στο µπλε τα λυπηµένα.
2ο Εργαστήριο: Εισαγωγή στο Πρωτότυπο Παραµύθι:
«Οι δύο φίλοι»
2.1 Αν η
φιλία ήταν… θα ήταν… Τα παιδιά κάθονται σε µαγικό κύκλο και ο/η εκπαιδευτικός
τους διαβάζει το παραµύθι ‘Οι δύο φίλοι’. Δίνει σε κάθε παιδί το ‘ξύλο που
µιλάει’ όπου το κάθε παιδί απαντά στο ερώτηµα αν η φιλία ήταν ένα ζωάκι, τι
ζωάκι θα ήταν; Ή αν η φιλία ήταν ένα σάντουιτς ποιο θα ήταν, για να µπορέσει
ο/η εκπαιδευτικός να διερευνήσει εµπειρίες των παιδιών. Το «ξύλο που µιλάει» το
χρησιµοποιούν πολλές ινδιάνικες φυλές ώστε να έχουν όλα τα µέλη της φυλής την
ευκαιρία να πουν την γνώµη τους και να µιλήσουν µε τη σειρά στον κύκλο για να
ακουστούν. Όποιος κρατά το ξύλο έχει το λόγο δίνοντάς το στον επόµενο, κυκλικά.
Αν κάποιος δε θέλει να µιλήσει το δίνει στον επόµενο. Σηµαντικό στην
δραστηριότητα αυτή είναι τα παιδιά να κατανοήσουν ότι θα έχουν την ευκαιρία να
µιλήσουν µόνο αν κρατούν το «ξύλο που µιλάει» κι έτσι οι άλλοι θα το ακούν, θα
το σέβονται και θα µάθουν να ακούνε και τα ίδια τι έχουν να πουν τα υπόλοιπα
µέλη της οµάδας, να γίνουν, δηλαδή, καλοί ακροατές. Αφού χωριστούν σε οµάδες,
τα παιδιά φτιάχνουν την αφίσα του καλού φίλου στέλνοντας τα δικά τους µηνύµατα
µε αφόρµηση από το παραµύθι. Επίσης συνεργάζονται και φέρνουν υλικά από το
σπίτι τους και φτιάχνουν σάντουιτς προσφέροντάς το στον φίλο τους
2.2 Τι
είµαι;
Στον µαγικό
κύκλο το κάθε παιδί επιλέγει ένα θετικό επίθετο που νιώθει ότι το χαρακτηρίζει
ως πρόθεµα στο όνοµά του πχ. Είµαι ο χαρούµενος Μάρκος. Όταν τελειώνει του
δίνουµε µια κόκκινη κάρτα. Στο τέλος δείχνοντας την κάρτα του το παιδί
προσπαθούµε να θυµηθούµε πως είχε προσδιοριστεί.
Η ίδια
δραστηριότητα τώρα, µε το παιδί να παρουσιάζει κάποια αρνητικά στοιχεία του
εαυτού του πχ. Είµαι ο Μάρκος και πολλές φορές θυµώνω! Κάθε παιδί αναφέρει τι
βλέπει στον φίλο του είτε θετικά είτε αρνητικά και γίνεται σύγκριση λεγοµένων
και εντοπισµός στοιχείων που ανέφεραν οι άλλοι συµµαθητές και το ίδιο το παιδί
δεν είχε παρατηρήσει. Έτσι, θα διαπιστώσει αν πολλοί συµµαθητές του ανέφεραν
πολλά θετικά στοιχεία ή ενδεχοµένως λιγότερα αρνητικά.
Κάθε παιδί
γράφει σε Φύλλο Εργασίας (βλ. Παράρτηµα Φύλλο Εργασίας 1) τι το πληγώνει, τι το
θυµώνει, τι το κάνει χαρούµενο, τι το φοβίζει και γίνεται συζήτηση στην τάξη
πάνω στα συναισθήµατά τους και εντοπισµός κοινών συναισθηµάτων
για όλα τα παιδιά. Σε επόµενη φάση, µέσα στο παραµύθι µας, αναλύουν τα
συναισθήµατα του Μάρκου και του Πέτρου όπως : τι τον θυµώ[1]νει, τι τον κάνει
χαρούµενο, τι τον φοβίζει.
3ο Εργαστήριο:
Αναγνώριση συναισθηµάτων
3.1
Προσωπική βαλίτσα: Ο/η εκπαιδευτικός δείχνει στους µαθητές το βίντεο του
παραµυθιού (βλ. Παράρτηµα) και οι µαθητές απαντούν σε ερωτήσεις όπως: Τι είναι
αυτό που έκανε ο Πέτρος κι ο Μάρκος και έφερνε σε δύσκολη θέση τους άλλους
συµµαθητές τους ή τι είναι αυτό που έκανε ο Μάρκος και στενοχωρούσε τον Πέτρο;
Στη συνέχεια το κάθε παιδί στο µαγικό κύκλο κρατώντας το «ξύλο που µιλάει»
απαντά στην ερώτηση του/της εκπαιδευτικού: Τι είναι αυτό που κάνουν οι άλλοι
και τα φέρνει σε δύσκολη θέση ή τα κάνει να αισθάνονται φόβο, λύπη ή ντροπή;
Γίνεται καταγραφή των απαντήσεών τους. Εν συνεχεία, κατασκευάζουν την προσωπική
τους βαλίτσα όπου µέσα σε αυτήν θα επιλέξουν συναισθήµατα - εκφράσεις που θα τα
βοηθήσουν σε δύσκολες καταστάσεις. Μπορούν να τα ζωγραφίσουν ή να τα γράψουν.
3.2. Μα τι
είναι αυτή η αγάπη; Στο παραµύθι µας η δασκάλα είπε στους µαθητές της τάξης
‘αγάπη είναι η αξία που κάνει καλύτερες τις σχέσεις όλων των ανθρώπων κι ότι
µας δείχνει τον δρόµο για να είµαστε συµπονετικοί, ευγενικοί και µε κατανόηση
για τους άλλους συµµαθητές και φίλους µας’. Επίσης, οι γονείς του Μάρκου του
είπαν ότι «αγάπη για τους άλλους σηµαίνει ότι θέλω το καλό τους κι όχι να τους
στενοχωρώ µε πλάκες που δε θέλουν». Τα παιδιά συζητούν τι σηµαίνει για αυτά
αγάπη, τι αγαπούν πιο πολύ, τι συ[1]ναισθήµατα τους προκαλεί η
αγάπη και φτιάχνουν το λεξικό της αγάπης το οποίο αναρτούν στην τάξη τους (βλ.
Παράρτηµα Φύλλο Εργασίας 2). Ενδεικτικές απαντήσεις παιδιών ή λόγια ανθρώπων
που µίλησαν για την αγάπη: Αγάπη είναι να θέλω το καλό του άλλου Αγάπη είναι να
νιώθω όµορφα µε τον άλλον Αγάπη είναι να τον κάνω χαρούµενο και να διώχνω τη
λύπη µακριά Αγάπη είναι να βοηθώ τον άλλον Αγάπη είναι να επικοινωνώ µε τον
άλλον, να τον ακούω προσεχτικά και να τον σέβοµαι Αγάπη είναι να νοιάζεσαι
Αγάπη είναι να µοιράζεσαι Αγάπη είναι να βοηθάς Αγάπη είναι να είσαι έµπιστος
φίλος
3.3 Ώρα για
κατασκευές.
Οι µαθητές
χωρίζονται σε οµάδες και κατασκευάζουν φατσούλες χαρούµενες και λυπηµένες σε
χάρτινα πιάτα για το δέντρο της τάξης τους. Η κάθε οµάδα χρησιµοποιεί τις
φατσούλες που έφτιαξε για να τις τοποθετήσει στο δέντρο της τάξης. Ένα µεγάλο
δέντρο από χαρτόνι ή χαρτί του µέτρου το οποίο τοποθετείται στον τοίχο. Οι
καρποί του είναι οι φατσούλες στα χάρτινα πιάτα οι οποίες είναι χαρούµενες ή
λυπηµένες ανάλογα µε τα συναισθήµατα κάθε παιδιού .
4ο
Εργαστήριο: Αναγνώριση συναισθηµάτων-Εµβάθυνση
4.1 Κύµατα :Κάθε
συναίσθηµα είναι όπως το κύµα της θάλασσας που έρχεται, κορυφώνε[1]ται, κάνει θόρυβο, ηρεµεί,
χάνεται. Όπως τα κύµατα διαδέχονται το ένα το άλλο, έτσι γίνεται και µε τα
συναισθήµατά µας. Επιλέγουµε µε ποια συναι[1]σθήµατα
θέλουµε να παίξουµε και καταγράφουµε τη σειρά τους. Τα παιδιά κρατούν ένα
γαλάζιο πανί και το κουνούν σύµφωνα µε τα συναισθήµατα που έχουν διαλέξει πχ Με
τον θυµό το κουνούν θυµωµένα, για την χαρά κάνουν ζωηρές κινήσεις προσέχοντας
το ένα το άλλο, για την λύπη κινούνται πολύ αργά διότι θέλουν παρηγοριά. Στην
επόµενη φάση ο/η εκπαιδευτικός καταγράφει τα συναισθήµατα του Μάρκου και του
Πέτρου, της Ειρήνης, της δασκάλας, του Γιάννη, του Διευθυ[1]ντή, των γονιών τους και
µετά πάλι όλης της τάξης. Τα παιδιά δηµιουργούν κύµατα ανάλογα τα συναισθήµατα
που έχουν αναφερθεί κι έχει καταγράψει ο/η εκπαιδευτικός.
4.2 Επιτραπέζιο
παιχνίδι των συναισθηµάτων: Επιτραπέζιο παιχνίδι µε εικόνες από το παραµύθι ‘Οι
δύο φίλοι’ µε τους εξής κανόνες: όταν το πιόνι φτάνει σε θετικά συναισθήµατα τα
οποία έχουν αποδοθεί µε ανοιχτά χρώµατα, παίζει ο παίχτης 2 φορές. Αν όµως
πέφτει σε αρνητικά συναισθήµατα που έχουν βαφτεί µε σκούρα χρώµατα (που πρέπει
να τα δουλέψουµε µέσα µας και να τα µετατρέψουµε σε καλά) χάνει ο παίχτης τη
σειρά του και περιµένει στη θέση του. Νικητής ο παίχτης που θα φτάσει πρώτος
στη φιλία.
5ο Εργαστήριο: Ενσυναίσθηση
5.1 Αόρατος
ανιχνευτής σκέψεων: Ο/η εκπαιδευτικός κρατά ένα ταµπουρίνο που θα είναι ο
αόρατος ανιχνευτής σκέψεων. Όταν το χτυπά µια φορά τα παιδιά θα κάνουν ευχάριστες
σκέψεις κι όταν το χτυπά δύο φορές θα κάνουν δυσάρεστες σκέψεις. Στη συνέχεια
δίνει ο/η εκπαιδευτικός τον ανιχνευτή σκέψεων σε ένα παιδί όπου επιλέγει πόσες
φορές θα τον χτυπήσει. Τα παιδιά µαντεύουν αν η σκέψη είναι ευχάριστη ή
δυσάρεστη και το παιδί την αποκαλύπτει, αν επιθυµεί. Στη συνέχεια ο/η
εκπαιδευτικός αναφέρει µια ενέργεια ή κατάσταση του Μάρκου και του Πέτρου και
τα παιδιά µαντεύουν την σκέψη των ηρώων ενώ ο αόρατος ανιχνευτής σκέψεων την
αποκαλύπτει. Εποµένως, σε αυτό το στάδιο, τα παιδιά µαντεύουν µέσω των ενεργειών
των δύο φίλων τι σκέψη κάνουν.
5.2 Ένα
πλαστικό µπουκάλι µε νερό: Τα παιδιά φαντάζονται ότι ο εαυτός τους είναι ένα
πλαστικό µπουκάλι µε νερό. Όταν το µπουκάλι τους είναι γεµάτο νερό αισθάνονται
όµορφα. Κάθε φορά όµως που κάποιος λέει κάτι αρνητικό ή κάνει κάτι άσχηµο σε
αυτούς τότε είναι σαν να ανοίγει µία τρύπα στο µπουκάλι και το νερό αρχίζει να
χύνεται λίγο λίγο. Φτιάχνουµε το µπουκάλι της τάξης που γεµίζει τρύπες από τη
συµπεριφορά του Μάρκου και του Πέτρου. Προβληµατίζονται πως θα κλείσουν αυτά τα
ανοίγµατα κι αν αναφέρονται οι λύσεις µέσα στο παραµύθι. Σε επόµενη φάση τα
παιδιά αναφέρονται σε τρύπες του δικού τους µπουκαλιού και οι υπόλοιποι
συµβουλεύουν για το πώς θα κλείσουν αυτά τα ανοίγµατα και θα αισθανθεί καλύτερα
ο φίλος τους.
6ο
Εργαστήριο: Ενσυναίσθηση - Εµβάθυνση
6.1 Ώρα για
επικοινωνία: Οι µαθητές µπαίνουν στη θέση του άλλου και τον κατανοούν. Θα
επικοινωνήσουν και θα εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήµατά τους µιλώντας
στον πρώτο ενικό (1ο ενικό) διότι ο τρόπος αυτός δεν προκαλεί τόσο έντονες αντιδράσεις
όσο αν µιλούσαµε στο δεύτερο ενικό. Στο παραµύθι µας, κάθε µαθητής επικοινωνεί
και λέει την πρότασή του στην αντίστοιχη κούκλα. Για παράδειγµα, δε συµφωνώ
Πέτρο µαζί σου που έκοψες την ζωγραφιά της Ειρήνης γύρω γύρω διότι έτσι
κατέστρεψες το έργο της παρά τη θέλησή της. Τα παιδιά τώρα εκφράζουν δικά τους
παράπονα από ενέργειες συµµαθητών τους. Επικοινωνούν µαζί τους χρησιµοποιώντας
τον πρώτο ενικό κι εξηγώντας τους τον λόγο που δεν συµφωνούν µαζί τους.
Γράφουµε και ζωγραφίζουµε τα βήµατα της επικοινωνίας: Κοιτάζω τον άλλο στα
µάτια και του µιλάω Απευθύνοµαι στο κατάλληλο πρόσωπο για κάθε θέµα Εκφράζω µε
σαφήνεια και ειλικρίνεια αυτό που θέλω Ακούω τον άλλο και προσπαθώ να καταλάβω
τι νιώθει Προσπαθώ να εκφράσω ακριβώς αυτό που νιώθω Διαλέγω την κατάλληλη
στιγµή και τον κατάλληλο χώρο Προσοχή: Κάποια µυστικά που µπορεί να σε βάζουν
σε κίνδυνο είναι καλό να τα λες στους γονείς σου ή και στην δασκάλα σου.
6.2 Ακούω
τον φίλο µου: Τα παιδιά έχουν επιλέξει κάποιον φίλο τους και κρατούν µουσικά
όργανα. Αρχίζει µια µουσική συζήτηση – αυτοσχεδιασµός µεταξύ του κάθε
ζευγαριού. Στην αρχή συζητούν φιλικά, στη συνέχεια µπορεί να διαφωνούν,
υψώνοντας τον τόνο των µουσικών οργάνων, προσπαθώντας ο ένας να ξεπεράσει τον
άλλο. Μόλις ακουστεί καµπανάκι ηρεµούν και συζητούν τα συναισθήµατά τους και αν
τους άρεσε αυτός ο τρόπος επικοινωνίας. Τα παιδιά αναφέρουν ποιον φίλο τους
θεωρούν ξεχωριστό και γιατί είναι ξεχωριστός αυτός ο φίλος. Στην συνέχεια, σε
ζευγάρια, ο ένας µαθητής µιλάει στον άλλο για το αγαπηµένο του ζώο ή κάτι άλλο.
Ο ένας µόνο ακούει όσο µιλά ο συµµαθητής του γεµάτος αγάπη και ηρεµία. Στη
συνέχεια γίνεται αλλαγή ρόλων. Γίνεται σύγκριση των δύο δραστηριοτήτων όπου οι
µαθητές αναφέρουν πότε επικοινώνησαν καλύτερα µε τον φίλο τους, τον λόγο και τα
συναισθήµατά τους. Σε Φύλλο Εργασίας ζωγραφίζουν τον φίλο τους (βλ. Παράρτηµα
Φύλλο Εργασίας 3).
7ο Εργαστήριο: Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
7.1 Τρύπες:
Οι τρύπες είναι αντιδραστικές επαναλαµβανόµενες συµπεριφορές, οι οποίες
δηµιουργούν δυσκολίες στον εαυτό µας και στους άλλους. Στο παραµύθι µας ο
Μάρκος κι ο Πέτρος έχουν ενοχλητική συµπεριφορά προς τους άλλους και προς την
δασκάλα τους. Πολλές φορές ο Πέτρος δεν αισθάνεται άνετα µε τις «τρύπες» αυτές
ενώ ο Μάρκος δυσκολεύεται περισσότερο να τις εντοπίσει. Οι «τρύπες» αυτές στενοχωρούν
τους συµµαθητές τους, η δασκάλα δεν µπορεί πολλές φορές να κάνει το µάθηµά της,
παρουσιάζονται έτσι προβλήµατα και δυσκολίες. Τα παιδιά δηµιουργούν κάτω στο
δάπεδο «τρύπες» είτε ζωγραφίζοντάς τις είτε κατασκευάζοντάς τες µε χαρτόνι.
Όλοι οι µαθητές κινούνται γύρω από τις τρύπες µε το ρυθµό της µουσικής που
ακούν. Στόχος είναι να µην πέσουν µέσα στις τρύπες και να επιλέγουν διαφορετικό
δρόµο, δηλαδή νέο τρόπο ανταπόκρισης και συµπεριφοράς. Στη συνέχεια,
δηµιουργούν δύο κούκλες, τον Μάρκο και τον Πέτρο. Ο/η εκπαιδευτικός αφηγείται
το παραµύθι και τα παιδιά τοποθετούν τις κούκλες ανάλογα µε τον δρόµο που
επιλέγουν µέσα στις τρύπες. Εξασκούνται στην εύρεση λύσεων και νέων τρόπων ώστε
οι δύο φίλοι (Μάρκος και Πέτρος) να µην πέσουν µέσα στις τρύπες. Τι προτείνουν
σε κάθε δυσκολία που παρουσιάζεται από τη συµπεριφορά των δύο φίλων; Τι έχουν
να τους συµβουλέψουν; Ζωγραφίζουν νέους δρόµους γύρω από τις τρύπες και
προτείνουν λύσεις αλλαγής συµπεριφοράς τους κάθε φορά αλλά[1]ζοντας την αρχική µορφή του
παραµυθιού (βλ. Παράρτηµα Φύλλα Εργασίας 4 και 5).
7.2 Τρύπες
και δρόµοι: Αφηγούµαστε την ιστορία ‘Αυτοβιογραφία σε σύντοµα κεφάλαια’ της
Portia Nelson (1993). Πρώτο κεφάλαιο Περπατώ σ΄ ένα δροµάκι. Κάπου βρίσκεται
µια τρύπα. Μια πολύ βαθειά τρύπα. Πέφτω µέσα χωρίς να καταλάβω πώς. Αισθάνοµαι
αβοήθητη…. Δεν φταίω εγώ. Δυσκολεύοµαι πολύ να βγω. Δεύτερο κεφάλαιο Περπατώ
στο ίδιο δροµάκι. Κάπου βρίσκεται µια τρύπα. Ξέρω – ακόµα εκεί είναι. Παρ’ όλα
αυτά, πέφτω µέσα ξανά, µε τα µάτια ανοικτά, σαν από συνήθεια. Δικό µου το
λάθος. Βγαίνω πιο εύκολα, αυτήν την φορά. Τρίτο κεφάλαιο Περπατώ στο ίδιο
δροµάκι. Κάπου βρίσκεται µια τρύπα. Ξέρω – ακόµα εκεί είναι. Παρ΄ όλα αυτά,
πέφτω µέσα ξανά, µε τα µάτια ανοικτά, σαν από συνήθεια. Δικό µου το λάθος.
Βγαίνω έξω αµέσως. Τέταρτο κεφάλαιο Περπατώ στο ίδιο δροµάκι. Κάπου βρίσκεται
µια τρύπα. Την προσπερνώ. Πέµπτο κεφάλαιο Επιλέγω άλλο δρόµο. Οι µαθητές
δραµατοποιούν την ιστορία. Στη συνέχεια, η/ο εκπαιδευτικός χωρίζει ένα χαρτί
του µέτρου στα δύο, όπου στο ένα µέρος θα γίνει η καταγραφή της συµπεριφοράς
του ενός φίλου πχ του Μάρκου και στο άλλο µέρος του Πέτρου ανάλογα το κεφάλαιο
της ιστορίας. Σηµειώνουµε το συναίσθηµα του ήρωα, τις σκέψεις του, το αν
επέλεξε κατάλληλο δρόµο, το αν έπεσε στην τρύπα. Το ίδιο γίνεται και για τον
άλλο ήρωα. Τρύπα είναι οι συνηθισµένες αντιδράσεις µας που συνδέονται µε
αρνητικές σκέψεις και δηµιουργούν δυσκολίες. Δρόµος είναι η δηµιουργική λύση, η
αλ[1]λαγή συµπεριφοράς, η
αποφυγή της δυσκολίας.
8ο
Εργαστήριο: Αλληλεγγύη
8.1 Θα το
µοιραστείς; Ο/η εκπαιδευτικός µοιράζει από ένα µπισκότο σε κάθε δύο παιδιά που
κάθονται στον µαγικό κύκλο. Όσα παιδιά δεν πήραν µπισκότο σηκώνουν τον χέρι
τους. Ζητούµε από τα παιδιά που έχουν µπισκότα να προτείνουν λύσεις για το τι
µπορούν να κάνουν ώστε οι φίλοι τους να έχουν κι αυτοί µπισκότο.
8.2 Το πλοίο
επιστρέφει στο λιµάνι: Ένας µαθητής
παίρνει το ρόλο του καραβιού που επιστρέφει στο λιµάνι. Αρχίζοντας το παιχνίδι
θα σταθεί σε µια από τις άκρες τις αίθουσας και ο/η εκπαιδευτικός
θα του δέσει τα µάτια. Οι υπόλοιποι µαθητές, σκορπίζουν µέσα στο χώρο,
αναπαριστώντας τις σηµαδούρες, που το πλοίο πρέπει να αποφύγει για να φτάσει
στο λιµάνι που είναι η άλλη άκρη της αίθουσας. Για να πλεύσει χωρίς συγκρούσεις,
κάθε «σηµαδούρα» εκπέµπει έναν ήχο, µε την ίδια ένταση: οι πιο αποµακρυσµένες
από το λιµάνι εκπέµπουν ήχους βαρείς και οι πιο κοντινές ήχους οξείς. Στόχος οι
φίλοι να βοηθήσουν όσο µπορούν καλύτερα το καράβι να φτάσει στο λιµάνι. Αν το
‘καράβι' προσκρούσει σε µια σηµαδούρα, πρέπει να δώσει το ρόλο σε άλλο φίλο
του.
9ο
Εργαστήριο: Ψυχική ενδυνάµωση
9.1 Ένας
φίλος βοηθός: Κάθε εβδοµάδα τα παιδιά ορίζουν έναν φίλο βοηθό και µαζί κάνουν
όµορφα και δηµιουργικά πράγµατα όπως: παίζουν µαζί, κατασκευάζουν κάτι µαζί,
ζωγραφίζουν, εξερευνούν, παρηγορούν, συµβουλεύουν. Σε αυτόν τον φίλο που έχουν
επιλέξει δείχνουν το ενδιαφέρον τους και αποφασίζουν µε ποιο τρόπο θα περάσουν
όµορφα µαζί κάνοντας κάτι ξεχωριστό γι’ αυτόν, µικρές χειρονοµίες όπως κάποια κάρτα,
ζωγραφίζοντάς του κάτι, βοηθώντας τον σε κάποια δυσκολία του, µοιράζοντας το
κολατσιό τους. Γίνεται καταγραφή των σκέψεών τους και υπογράφουν. Τα παιδιά
έτσι συνειδητοποιούν ότι µε τον καλό φίλο µοιράζεσαι ευχάριστες και δυσάρεστες
στιγµές και ανταλλάσσεις µυστικά. Είναι φυσικό να υπάρξουν δύσκολες στιγµές σε
µία φιλία αλλά µε τη σωστή επικοινωνία και έκφραση των συναισθηµάτων µπορούν να
αντιµετωπιστούν. Μερικές φορές
είναι δύσκολο να αντισταθείς σε έναν φίλο σου που προσπαθεί να σε πείσει για
κάτι που εσύ ο ίδιος δε θέλεις να κάνεις (αναφορά στον Πέτρο του παραµυθιού µας
που ο Μάρκος του έλεγε δε σε έχω φίλο και είχε θυµώσει κι έτσι ο Πέτρος τον
ακολουθούσε στις πράξεις του). Θυµήσου: Όταν αισθάνεσαι πίεση ή στενοχώρια από
µία ενέργεια φίλου σου οι σωστοί φίλοι δε σε εγκαταλείπουν επειδή δεν τους
ακολουθείς σε όλα όσα ζητούν. Οι καλοί φίλοι σε σέβονται για αυτό που είσαι.
Όσο περισσότερο εµπιστεύεσαι τον εαυτό σου τόσο λιγότερη πίεση θα δεχτείς.
9.2 Οι
παροιµίες της φιλίας Ο/η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στα παιδιά κάρτες µε
παροιµίες για τη φιλία, γίνεται συζήτηση για το περιεχόµενό τους και κατόπιν τα
παιδιά χωρίζονται σε οµάδες και ζωγραφίζουν την παροιµία που θα επιλέξουν σε
χαρτί του µέτρου. Στο τέλος γίνεται παρουσίαση του έργου τους, ανά οµάδες, στην
ολοµέλεια της τάξης.
10ο
Εργαστήριο: Ψυχική ενδυνάµωση - Ολοκλήρωση
10.1 Η
ονειροπαγίδα του Πέτρου: Η ονειροπαγίδα είναι ινδιάνικο έθιµο που
χρησιµοποιούσαν οι Ινδιάνοι για να διώχνουν τους εφιάλτες. Τα παιδιά αναφέρουν
τις σκέψεις και τα συναι- σθήµατα του Πέτρου αναφορικά µε τη συµπεριφορά του
φίλου του Μάρκου που να τον στενοχωρεί. Αποφασίζουν να τον βοηθήσουν και να
φτιάξουν µια ονειροπαγίδα που θα διώξει τα άσχηµα συναισθήµατα του Πέτρου γράφοντάς
του συµβουλές που πρέπει να ακολουθήσει τόσο για τον ίδιο όσο και το πώς να
βοηθήσει τον φίλο του τον Μάρκο. Έτσι, µε την ονειροπαγίδα, ο Πέτρος θα
κοιµάται πιο ήσυχος και ήρεµος πια τα βράδια.
10.2
Παγώστε κι επαναλάβετε: Τα παιδιά δραµατοποιούν το παραµύθι, χρησιµοποιώντας
την τεχνική του ,«παγώµατος» της εικόνας. Στην τεχνική «Παγώστε κι επαναλάβετε»
οι ηθοποιοί επαναλαµβάνουν πράξεις ή λόγια τους σε µια σκηνή διαµάχης
αντικαθιστώντας τα µε λόγια και πράξεις αγάπης.
